Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία για τη διαχείριση του Stress

McGovern Medical School

Το στρες είναι μια φυσική ψυχολογική και βιολογική απάντηση σε μια κατάσταση που ένα άτομο βλέπει ως πρόκληση ή απειλή. Μερικά παραδείγματα τέτοιων καταστάσεων περιλαμβάνουν την ομιλία μπροστά σε κοινό, τις εξετάσεις, οικονομικά και εργασιακά προβλήματα, σύγκρουση με κάποιο αγαπημένο πρόσωπο ή τη γνωριμία με καινούργιους ανθρώπους.

Όταν συναντάμε μια απειλητική κατάσταση όπως οι παραπάνω, ο εγκέφαλός μας απελευθερώνει χημικές ουσίες που προκαλούν αλλαγές στο σώμα μας για να μας βοηθήσουν να τις αντιμετωπίσουμε. Για παράδειγμα, αυτές οι χημικές ουσίες μπορούν να μας βοηθήσουν να συγκεντρωθούμε κατά τη διάρκεια μιας εξέτασης, να καταβάλλουμε μεγαλύτερη προσπάθεια σε κάποιον αγώνα ή να ξεφύγουμε από κάποιο κίνδυνο. Το άγχος σε κάποιο επίπεδο είναι υγιές και βοηθητικό.

Ωστόσο, το χρόνιο ή υπερβολικό στρες μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ψυχική και σωματική μας υγεία. Το υπερβολικό στρες μπορεί να μας κάνει να αισθανθούμε ναυτία, ένταση, κόπωση και να επηρεάσει τον ύπνο μας, τις πνευματικές λειτουργίες και τη συγκέντρωσή.  Επίσης το χρόνιο στρες δύναται να επηρεάσει τη διάθεσή και την ικανότητά να απολαμβάνουμε τη καθημερινότητα.

Αν και το στρες δεν αποτελεί διαταραχή της ψυχικής υγείας, όσοι αντιμετωπίζουν σημαντικό ποσοστό στρες στη καθημερινότητα τους, μπορεί να επωφεληθούν από τη γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία (CBT).

"Ταράττει τους ανθρώπους ου τα πράγματα, αλλά τα περί των πραγμάτων δόγματα."

Οι άνθρωποι ταράζονται όχι απ’ αυτά που συμβαίνουν, αλλά από την άποψή τους γι’ αυτά που συμβαίνουν.

Επίκτητος, Στωικός φιλόσοφος

 Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία στοχεύει να βοηθήσει τους ανθρώπους:

• Να αντιμετωπίσουν το στρες που προκαλείται από καταστάσεις που μπορούν να αλλάξουν
• Να αντιμετωπίσουν το στρες που προκαλείται από καταστάσεις που δεν μπορούν να αλλάξουν
• Να εξετάσουν την εγκυρότητα των μη βοηθητικών σκέψεων ή συμπεριφορών που ενδέχεται να συντηρούν και να επιδεινώνουν τα συναισθήματα του στρες και του άγχους

Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία συστήνεται όταν:

• Τα επίπεδα στρες του ατόμου προκαλούν συναισθήματα άγχους ή κατάθλιψης
• Το άτομο έχει ιστορικό άγχους ή κατάθλιψης και θέλει να αποτρέψει την υποτροπή
• Το άτομο θέλει να μάθει δια βίου δεξιότητες για τη διαχείριση του στρες
• Το άτομο βρήκε τη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία χρήσιμη στο παρελθόν

Αλίκη Ελένη Πουλή 

Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια 

MBPsS, Division of Clinical Psychology, MSc, Pg. Dip Psychiatry, Cardiff University, School of Medicine, Specialized in School Health for Children and Adolescents, Member of IEPA Early Intervention in Mental Health