Φόβος Τροφής: Συμπτώματα, Επιπλοκές, Θεραπεία

Photo by Karan Mandre on Unsplash

Ο φόβος της τροφής, είναι μια σχετικά περίπλοκη φοβία που μπορεί γρήγορα να μετατραπεί σε εμμονή. Τα άτομα με αυτή τη φοβία πιστεύεται, λανθασμένα, ότι υποφέρουν από ανορεξία, μια επικίνδυνη διατροφική διαταραχή. Η κύρια διαφορά είναι ότι εκείνοι με ανορεξία φοβούνται τις επιπτώσεις της τροφής στην εικόνα του σώματος, ενώ εκείνοι με το φόβο της τροφής, φοβούνται πραγματικά το ίδιο το φαγητό. Μερικοί άνθρωποι πάσχουν και από τις δύο διαταραχές και η διάγνωση πρέπει να γίνεται μόνο από εξειδικευμένο ιατρό ή ψυχίατρο.

Συμπτώματα

Πολλά σημάδια της φοβίας της τροφής είναι δύσκολο να αναγνωριστούν, ιδιαίτερα στη σημερινή κοινωνία όπου παρατηρείται "εμμονή" με την υγεία. Εάν έχετε φόβο τροφής, πιθανότατα αποφεύγετε εντελώς ορισμένα τρόφιμα, θεωρώντας ότι παρουσιάζουν κινδύνους άνω του μέσου όρου. Πολύ ευπαθή τρόφιμα, όπως μαγιονέζα και γάλα, είναι κοινά αντικείμενα φόβου.

Τα περισσότερα άτομα με φοβία της τροφής ανησυχούν εξαιρετικά για τις ημερομηνίες λήξης. Μπορεί να βρεθείτε να μυρίζετε προσεκτικά προϊόντα που πλησιάζουν τις ημερομηνίες λήξης τους και να αρνηθείτε να φάτε οτιδήποτε με μια ημερομηνία που έχει περάσει ακόμη και μερικές ώρες. Ακόμη και προϊόντα με μακρινές ημερομηνίες λήξης μπορεί να θεωρηθούν ύποπτα μόλις ανοίξουν.

Μπορεί να ανησυχείτε αρκετά για το σωστό μαγείρεμα ορισμένων τροφίμων, το υπερβολικό μαγείρεμα μπορεί να φτάσει μέχρι το σημείο το τρόφιμο να είναι καμένο ή ξερό. Αυτό μπορεί να ισχύει ιδιαίτερα για τρόφιμα που θεωρείτε ως επικίνδυνα, όπως κοτόπουλο ή χοιρινό.

Αρκετά συχνά μπορεί να αποφεύγετε να φάτε ορισμένες τροφές πιστεύοντας ότι θα εμφανίσετε αλλεργία, χωρίς να έχετε προηγούμενη εμπειρία αλλεργίας στις εν λόγω τροφές. Στη περίπτωση αυτή ο φόβος γίνεται έντονος και η αποφυγή αυτών των τροφών γίνεται συνηθισμένη πρακτική.


Πολλοί άνθρωποι με φόβο τροφής αναπτύσσουν κανόνες για τις διατροφικές συμπεριφορές. Αυτοί οι κανόνες διαφέρουν από άτομο σε άτομο, αλλά συχνά επικεντρώνονται σε γεύματα εστιατορίου, όπου η προετοιμασία του φαγητού είναι εκτός του ελέγχου σας. Μπορεί να αποφεύγετε ορισμένα εστιατόρια ή μεμονωμένα πιάτα, να αρνείστε να φάτε θαλασσινά μακριά από την ακτή ή να πετάτε τα υπολείμματα φαγητού μετά από 24 ώρες.

Τα άτομα που έχουν φοβία τροφής ενδέχεται να εμφανίσουν τα ακόλουθα συμπτώματα:

αυξημένη αρτηριακή πίεση
τρέμουλο
ταχυπαλμία
δυσκολία στην αναπνοή
πόνο στο στήθος
σφίξιμο στο στήθος
ξερό στόμα
στομαχικές διαταραχές
γρήγορη ομιλία ή ξαφνική αδυναμία ομιλίας
βαριά εφίδρωση
ζαλάδα
ναυτία
εμετό

Επιπλοκές

Η φοβία τροφής, εάν δεν αντιμετωπιστεί, συχνά επιδεινώνεται, προκαλώντας ολοένα και περισσότερο εμμονικές συμπεριφορές. Με την πάροδο του χρόνου, ενδέχεται να περιορίσετε σοβαρά τη διατροφή σας και να θέσετε σε κίνδυνο την υγεία σας. Μπορεί να επιλέξετε να πεινάσετε παρά να φάτε πράγματα που θεωρείτε επικίνδυνα ή αβέβαια ως προς την ασφάλεια κατανάλωσης, οδηγώντας σε αδυναμία, ζάλη και ευερεθιστότητα.

Το κοινωνικό στίγμα του φόβου της τροφής, μπορεί επίσης να είναι καταστροφικό. Οι άνθρωποι συνειδητοποιούν εξαιρετικά τις ασυνήθιστες συμπεριφορές, καθιστώντας δύσκολη την απόκρυψη των όλο και πιο περιορισμένων τρόπων διατροφής. Οι φίλοι και οι συγγενείς σας ενδέχεται να υποπτεύονται διατροφική διαταραχή. Μπορεί να νιώθετε άβολα σε κοινωνικές καταστάσεις, όπως διακοπές και κοινωνικές εκδηλώσεις όπου θα ήταν αγενές να μην δεχτείτε να φάτε.

Τελικά, μπορεί να αισθανθείτε άβολα στα εστιατόρια, ακόμα κι αν ακολουθείτε τους προσωπικούς σας κανόνες. Το να περιβάλλεστε από το αντικείμενο της φοβίας σας μπορεί να προκαλέσει αντιδράσεις όπως κλάμα, τρέμουλο ή διάφορα σωματικά συμπτώματα.

Θεραπευτική Αντιμετώπιση


Στη φοβία τροφής ενώ υπάρχει όρεξη για φαγητό, οι σκέψεις, η υπερεκτίμηση κινδύνου και ο φόβος μπορεί να οδηγήσουν σε μη λήψη τροφής με πολλά καταστροφικά αποτελέσματα για τη σωματική και ψυχική υγεία.

Είναι πολύ σημαντικό να αναζητήσετε θεραπεία από εξειδικευμένο επαγγελματία ψυχικής υγείας. Η πιο κοινή θεραπεία είναι η γνωστική-συμπεριφορική θεραπεία (CBT), στην οποία θα μάθετε να αλλάζετε τόσο τις πεποιθήσεις σας όσο και τις συμπεριφορές σας σχετικά με τα τρόφιμα. Ωστόσο, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και άλλες μέθοδοι θεραπείας, οι οποίες μπορούν να σας βοηθήσουν να δημιουργήσετε μια πιο θετική σχέση με το φαγητό. Η εκπαίδευση για τους πραγματικούς κινδύνους διαφόρων τροφικών ασθενειών μπορεί να βοηθήσει μακροπρόθεσμα, αλλά είναι σημαντικό πρώτα να ελέγξετε τον φόβο. Διαφορετικά, η ενημέρωση σχετικά με τις ασθένειες που προκαλούνται από τα τρόφιμα, μπορεί να ενισχύσει τον φόβο σας.

Απόδοση - Συγγραφή 
Ψ Fitness Team
Επιμέλεια: Αλίκη Ελένη Πουλή 
Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια
MBPsS, Division of Clinical Psychology, MSc, Pg. Dip Psychiatry, Cardiff University School of Medicine, Member of IEPA Early Intervention in Mental Health

Πηγές: 
Very Well Mind
Healthline